مطالعات گسترده درباره زیبایی و جذابیت ظاهری

آیا تا به حال با خودتان فکر کرده‎اید که چرا به از دید شما یک فرد از فردی دیگر زیباتر به نظر می رسد؟ و یا اینکه چگونه زیبایی و جذابیت افراد بر شخصیت آن‎ها تائیر می‎گذارد؟ آیا جذابیت ظاهری و زیبایی صرفا موضوعاتی سطحی هستند؟ اما این طور که به نظر می‎رسد مفاهیم و تجزیه و تحلیل‎های عمیق‎تری در پشت این موضوع پنهان شده‎اند، که جوهره و اساس آن‎ها در علوم روانشناسی اجتماعی و زیست شناسی اجتماعی، به صورت گسترده مورد مطالعه قرار گرفته‎اند.

coupleteeth
تاثیرات ویژگی‎های شاخص چهره

به منظور پی بردن به اینکه آیا قضاوت افراد در مورد زیبایی اشخاص دیگر بیشتر به صورت ذاتی است و یا اینکه تحت تاثیر عرف جامعه قرار گرفته است، جذابیت تعداد بسیاری از ویژگی‎های چهره افراد می‎بایست مورد توجه قرار داده شود. آقای کانینگهام (Cunningham) در سال 1986 و در طی آزمایشاتی که بر روی زیبایی‎های ظاهری زنان از دیدگاه زیست‎شناسی اجتماعی انجام می داد، تلاش کرد تا برای این مسئله پاسخی پیدا کند. در طول این مطالعه، از داوطلبان مرد شرکت‎کننده خواسته شده بود تا در مورد زیبایی عکس‎هایی از زنان مختلف قضاوت کرده و بر اساس چارتی شش رتبه‎ای، که از به شدت زیبا شروع شده و تا به شدت غیرجذاب رتبه بندی شده بود، یک گزینه را انتخاب کنند. طبق نتایج به دست آمده از این گزارش انجام شده توسط آقای کانینگهام مشخص شده بود که برخی از ویژگی‎های خاص چهره خانم‎ها از اهمیت بالاتری در بین آقایان برخوردار بودند، که از میان آن‎ها می‎توان چشم‎هایی بزرگتر و با جایگاه بالاتری در صورت،  فاصله‎ی بیشتر بین چشم‎ها، چانه‎ی کوچک‎تر و سایز بینی کوچک‎تر اشاره کرد. همچنین ویژگی‎های با جذابیت بیشتر در افراد بالغ‎تر شامل استخوان گونه برجسته‎تر و صورتی باریک‎تر نیز مورد توجه بودند. همچنین در این مقاله ویژگی‎های دیگری چون جایگاه بالا‎تر ابرو‎ها در صورت، لبخند‎های بزرگ‎تر و مردمک‎های چشم بزرگ‎تر، که همگی ویژگی‎هایی بیانی هستند، نیز با جذاب‎تر دیده شدن افراد ارتباط داده شدند.

اگرچه این مطالعه ویژگی‎های شناخته شده و استاندارد در جذابیت زنان را مورد توجه قرار می‎داد، ولی در مورد ارائه‎ی رتبه‎بندی خاصی برای بررسی میزان جذابیت آقایان کوتاهی کرده بود. البته آقای کانینگهام این موضوع را در مقاله دیگری که در سال 1990 منتشر کرده بو، مورد مطالعه قرار داد. درست به مانند آقایان، خانم‎ها نیز بیشتر ویژگی‎های بالغ‎تر و دارای خاصیت بیانی را حائز اهمیت قرار داده بودند. این ویژگی‎ها شامل چشمانی بزرگ‎تر، استخوان‎های گونه برجسته‎تر و چانه بزرگ‎تر و به همراه آن لبخند‎های بزرگ‎تر بودند. برای اینکه ایده ویژگی‎های جذابیت ذاتی حتی بیشتر پیش برده شده و اهمیت آن‎ها خاطر نشان شود، آقای کانینگهام در مقاله‎ای دیگر که در سال 1995 منتشر ساخت، تاثیرات فرهنگ را نیز مورد مطالعه قرار داده بود. در حین مطالعه رتبه‎های داده شده توسط اشخاص سفید پوست، اسپانیانی و آسیایی به عکس‎های خانم‎های نشان داده شده به آن‎ها رابطه و همبستگی متقابل بین فرهنگی بسیار قوی r=0.93 به دست آمد، به طوری که همان ویژگی‎های جذابیت با رتبه بالایی که در آزمایش اول کانینگهام نشان داده شده بود، با همان رتبه بالا نشان داده شده باقی ماندند.

تقارن

در طی مطالعات مختلف نشان داده شده است که تقارن نیز در قضاوت مردم درمورد زیبایی افراد تائیر بالایی دارد. در مطالعاتی که توسط آقای مایلی (Mealey) در سال 1999، بر روی دوقلو‎های همسان انجام شده بود، افراد آزمون دهنده همیشه آن قلی که دارای تقارن چهره بالاتری بود را به عنوان فرد جذاب‎تر انتخاب می‎کردند. مسئله‎ی قابل‎ توجه‎تری که در همین مقاله پیدا شده بود، رابطه‎ی مستقیم بین میزان تفاوت در جذابیت و میزان تفاوت در تقارن چهره افراد بود. همان طور که آقای باومیستر (Baumeister) در مطلبشان که در سال 2008 منتشر شد خاطر نشان کردند، بسیاری از محققانی که اثرات تقارن چهره بر زیبایی ظاهری را مورد مطالعه قرار می‎داده‎اند، از پروسه عکس‎های دوگانه، که در آن‎ها عکس‎هایی آینه‎وار از دو نیمه‎ی چهره گرفته شده و در آخر آن‎ها را با یکدیگر ترکیب کرده و صورت‎هایی کاملا متقارن تولید می‎کنند، استفاده کرده‎اند. افراد مورد آزمایشی که به آن‎ها عکس‌های اصلی و بعد از آن عکس‎های تولید شده توسط این پروسه نشان داده می‎شد، همواره عکس دوگانه و دارای تقارن بالاتر تولید شده توسط محققان را به عنوان چهره جذاب‎تر انتخاب می‎کردند.

dreamstime_xl_8816188ss
تفاوتهای جنسیتی

یک مسئله مهم که می‎بایست در مطالعات جذابیت و زیبایی ظاهری مورد توجه قرار بگیرد، تاثیرات تفاوت‎های جنسیتی بر این دو مقوله می‎باشد. تعدادی از مطالعات تاثیر نظرات دیگران بر روی قضاوت افراد از میزان جذابیت سوژه‎ها را مورد بررسی قرار دادند. در تحقیقاتی که توسط آقای گرازیانو (Graziano) در سال 1993 انجام گرفته بود، نشان داده شده بود که نظرات افراد دیگر بر روی قضاوت و دیدگاه خانم‎ها تاثیر بسیاری گذاشته بود، در حالی که آقایان هیچ تغییری در نظرشان ایجاد نکرده بودند.

انجمن‎های زیبایی

افرادی که در حیل مورد قضاوت قرار دادن زیبایی فردی دیگر هستند، همواره به همراه آن ویژگی‎های شخصی آن فرد جذاب را نیز مد نظر قرار می‎دهند. همان‎طور که در کتاب آقای باومیستر که در سال 2008 منتشر شد بیان شده است، برخی مطالعات از اثری به نام “هرچه زیبا باشد خوب هم هست” حمایت کرده‎اند. این اثر به این موضوع اشاره دارد که برخی ویژگی‎های مثبت خاص (مانند خوشحالی، هوش بالا، و موفقیت بالا) بر ارزیابی افراد از زیبایی ظاهری دیگران تاثیر گذار هستند. در برخی موارد ، دیده شدن تعداد مشخصی از ویژگی‎های به اصطلاح جذاب تلقی شده در فرد مورد بررسی، باعث شده بود که افراد در مورد جذابیت آن‎ها به طور غیرمنصفانه قضاوت‎های مثبت انجام دهند. به عنوان مثال، در تحقیق سال 1986 آقای کانینگهام، خانم‎های با ارتفاع چشم بالاتر، بینی‎های کوچک‎تر،استخوان‎های گونه پهن‎تر، ابرو‎های بالاتر و لبخند‎های بزرگتر به عنوان افرادی خوش‎مشرب شناخته شده بودند. علاوه بر این، بر طبق نتایح بدست آمده از مطالعات انجام در سال 2007 توسط آقای فراسترلینگ (Forsterling)، هم خانم‎ها و هم آقایان موفقیت افراد جنش مخالفی که به نظر آن‎ها جذاب بودند را به خاطر توانایی‎های آن‎ها اعلام می‎کردند، درحالی که عدم موفقیت افرادی که به نظر آن‎ها غیرجذاب بودند را به خاطر شانس آنها می دانستند.

هرچند داشتن زیبایی نیز مشکلات خاص خودش را دارد. بسیاری از مطالعات رابطه‎ی بین ویژگی‎های شخصیتی منفی را با جذابیت، نشان داده اند. در همان مطالعه‎ای که در مورد تاثیرات موفقیت بر جذابیت بحث شده بود، هم خانم‎ها و هم آقایان موفقیت افراد هم‎جنس خودشان که به نظر آن‎ها جذاب بودند را به جای اینکه به خاطر توانایی‎های آن‎ها بدانند، بیشتر بر پایه‎ی شانس آن‎ها تلقی می‎کردند. طبق مطالعه‎ای که توسط آقای درمر (Dermer) در سال 1975 انجام گرفت، قضاوت خانم‎ها از ویژگی‎های منفی افراد، چون غرور و خودخواهی آن‎ها، با توجه میزان جذابیت ظاهری آن‎ افراد، شدیدتر می‎شد. همچنین از نظر افراد قضاوت کننده، خانم‎هایی که از نظر آن‎ها جذاب بودند به احتمال زیاد وارد یک نوع رابطه نامشروع می‎شدند و همچنین شایستگی والدین شدن بالایی را نداشتند.

عواقب ناشی از داشتن جذابیت ظاهری بالا

حالا اگر کلیشه‎ها را کنار بگذاریم، آیا زیبایی افراد واقعا با مواردی چون خوب با بد بودن در ارتباط هستند؟ در جواب باید بگوییم بله همین طور است. زیبایی ظاهری در بسیاری از تعاملات اجتماعی افراد تاثیر بسزایی دارد. طبق مطالعاتی که توسط آقای ریس (Reis) ، برای مردان، به نظر می‎رسید که مبزان جذاب دیده شدن آن‎ها با استفاده از تعداد تعاملاتی که آن‎ها با جنس مخالف داشتند رابطه مثبتی داشته و با تعداد تعاملاتی که آن‎ها با جنس موافقشان داشتند در تضاد بود. همچنین در این مطالعه، نشان داده شده است که میزان رضایتی که افراد از تعاملات اجتماعی بدست می‎آورند، با میزان جذابیت هر دو طرف ارتباطی مستقیم دارد.

در مطالعاتی دیگر که در سال 1975 توسط آقای کربز (Krebs) انجام شده بود، هر کدام دانش‌‎آموزان توسط دانش‎آموزان دیگر به عنوان طرد شده، مورد قبول شناخته شده و یا ناشناخته شناسایی می‎شدند. بیشتر دانش‎آموزان طرد شده جزو افراد با بالاترین جذابیت بودند، افراد مورد قبول شناخته شده از نظرجذابیت در رتبه دوم بودند و افراد ناشناخته جزو دسته‎ای بودند که به عنوان افراد غیرجذاب شناخته شده بودند. سپس، نشان داده شد که هر کدام از این گروه‎ها به واسطه‎ی برخی ویژگی‎های مشترک شخصیتی با یکدیگر در ارتباط بودند. بر طبق این مطالعات، تمامی گروه افراد طرد شده دارای شاخصه‎های شخصیتی چون جاه‎طلبی و استقلال بودند. گروه افراد مورد قبول واقع شده همگی دارای شاخصه‎هایی چون مهربانی و وابستگی بالاتر بودند، در حالی که افراد گروه ناشناخته بیشتر از لحاظ عاطفی منزوی شده، تدافعی و خارج از دسترس بودند. با اینکه زیبایی می‎تواند بر روی برخی از ویژگی‎های شخصیتی و ارتباطات اجتماعی تاثیراتی داشته باشد، ولی زیبایی با بهبود کلی رفاه زندگی فرد رابطه‎ای ندارد. مطالعات انجام شده در سال 1995 توسط آقای داینر (Diener) نشان داده‎اند که ارتباط بین جذابیت ظاهری و وضعیت کلی ذهنی افراد در شرایط متفاوت بین 0.3 تا 0.33 متغیر می‎باشد. به همین دلیل، به نظر نمی‎رسد که جذابیت ظاهری افراد، تاثیر مثبت یا منفی آن‎چنانی با رفاه کلی افراد داشته باشد.

psychwik