زندگی نامه استیو جابز Steve Jobs و شرکت اپل

دوران کودکی استیو جابز

استیو جابز یا Steven Paul Jobs در 24ام فوریه‎ی سال 1955 در سانفراسیسکو کالیفرنیا متولد شده است. پدرو مادر خونی او، جوآن اسکیبل (Joanne Schieble) و عبدالفتاح جندالی (Abdulfattah Jandali) او را به عنوان فرزند خوانده به پاول و کلارا جابز (Paul and Clara Jobs) سپردند. یک زوج از خانواده‎ی متوسط، که چند سال بعد به شهر حومه‎ای از مونتین ویو (Mountain View) مهاجرت کردند.

استیو جابز

کشور سنتاکلارا در جنوب Bay Area در اولایل دهه 1950 به خاطر شرکت‎های تولیدکننده‌ی برق بیشمار آن منطقه به وادی سیلکونی (Silicon Valley) معروف شده بود به این صورت استیو جابز در همسایگی مهندسانی رشد یافت که آخر هفته‌ها در گاراژ خود به کار بر روی لوازم الکترونیکی می‌پرداختند. این موجب شد که استیو جابز به این رشته علاقه‎مند شد. استیو جابز در سن 13 سالگی با یکی از مهمترین افراد زندگی‌اش یعنی استفن وازنیاک (Stephen Wozniak)  در سن 18 سالگیش آشنا شد که یکی از نابغه‌های الکترونیک است.

17 16

پنج سال بعد استیو جایز تصمیم گرفت که وارد دانشگاه رید (Reed) شود، که در آن زمان یکی از گران‎ترین دانشگاه‌های اورگون (Oregon) بود، با اینکه هزینه‌ی تحصیل در این دانشگاه در نوع خودش نجومی بود، ولی پدر و مادرش به خاطر قولی که به پدر و مادر خونی استیو جابز داده بودند، او را روانه این دانشگاه کردند. استیو جابز تنها یک و نیم سال را در رید گذارند و سپس دانشگاه را ترک کرد، چون او به فلسفه‎ی شرقی، رژیم میوه و LSD علاقه بیشتری داشت. او به جامعه هیپی (hippie) در اورگون پیوست که فعالیت اصلی‌اش در آنجا پرورش سیب بود.

چند ماه بعد، استیو جابز به دنبال کار به کالیفرنیا بازگشت. او در شرکت سازنده بازی آتاری استخدام شد و با دستمزدی که گرفته بود به همراه یکی از هم دانشگاهیانش برای رسیدن به روشنگری به هند سفر کرد. بدون هیچ ثمره‎ای از هند بازگشت و به کارهای دوستش واز (Wok) علاقه‌مند شد.

زادگاه اپل

واز که حال علاقه‎اش به الکترونیک افزایش یافته بود، به طور دوره‌ای جلسه‎ای به نام کلوب برادران کامپیوتری (Homebrew Computer Club) را تشکیل می‎داد. آنها گروهی از پیشگامان محاسبات شخصی، فرستنده سازان رادیویی، متخصصین کامپیوتر و آماتورهای خلاقی بودند که برای نشان دادن آخرین دستاوردهای خود در ساخت اولین کامپیوتر شخصی یا نوشتن نرم افزار گردهم می‌آمدند.

استیو جابز

واز توانست با استفاده از دانشی که از کلوب شخصی‌اش بدست آورده بود و همچنین استعداد ذاتی‎اش، اولین برد کامپیوتری‌اش را برای ساخت کامپیوتر شخصی‌اش بسازد. استیو جابز مشتاقانه کار او را پیگیری کرد و از آنجایی که می‌دانست برنامه نویسان بسیاری برای افزایش سرعت کارشان به این برد علاقه نشان می‌دهند، واز نیاک را متقاعد کرد که برای شروع تولیدات، شرکتی را احداث کنند به این ترتیب در یکم آپریل سال 1976 کامپیوتر اپل متولد شد.

چند ماه بعد آنها بردهای Apple I را در گاراژ خانه‎ی استیو جابز روی هم سوار کردند و آنها را به فروشنده‌های مستقل ناحیه فروختند. البته، واز نیاک شروع به ساخت یک کامپیوتر بهتر یعنی Apple II کرده بود، یک سیستم قوی‌تر و انعطاف پذیرتر که از تصاویر رنگی نیز پشتیبانی می‌کرد. آنها در نهایت در ژانویه سال 1977 مدیر شرکت اینتل یعنی مایک کارکولا (Mike Markkula) را متقاعد کردند که 250 هزار دلار بر اپل سرمایه گزاری کند.

Apple II برای همیشه

همانطور که مارکولا پیش‎بینی کرده بود این شرکت در مدت کمی به موفقیت قابل توجهی دست یافت. اپل 2 توانست به خاطر بسته زیبا، استفاده آسان و قابلیت‎های جذابش، بسیاری از رقبای خود را کنار بزند و به این صورت موسسین اپل میلیونر شدند. بعد از معرفی VisiValc، اولین برنامه تجاری صفحه گسترده موفق، موجی گسترده از فروش شکل گرفت و صدها هزار نفر از آمریکایی‌ها، از جمله حسابدارها، دارندگان مشاغل کوچک، و حتی افراد پول دوست برای انجام محاسبات خود Apple II را خریداری کردند.

استیو جابز

و به این ترتیب سرمایه گزاران آن تصمیم به فروش عمده محصولات گرفتند. عرضه عمومی محصولات اپل در دسامبر 1980 یعنی تقریبا 4 سال بعد از تاسیس شرکت شکل گرفت. سهم استیو جابز از شرکت در سن 25 سالگی 200 میلیون دلار بوده است.

بعد از آن در آگوست 1981، IBM PC وارد بازار رقابت‎های کامپیوترهای شخصی شد. که بعد از بدنامی مشکلات Apple III در سال 1980، یکی از بزرگترین تهدیدها برای اپل به شمار می‌آمد. تمام امید اپل در آن زمان پروژه کامپیوتری تجاری‌اش یعنی Lisa بود.

Lisa و Xerox PARC

استیو جابز از همان ابتدا به کامپیوتر Lisa باور زیادی داشت. او نام  این کامپیوتر را از نام فرزند دوست دختر قبلی‌اش در دوران دبیرستان به نام کریسان برینان گرفته است. استیو جابز تکلف آن کودک را نپذیرفت، با اینکه تمامی اطرافیانش می‎دانستند که او  پدر آن کودک است و استیو جابز میلیونر در آن زمان از دادن هر پولی به کریسان امتناع کرد. با این وجود او نام کامپیوتر جدید اپل خود را Lisa گذاشت.

دوره‌ی آزمایشگاهی تحقیقات کامپیوتری به نام Xerox PARC تاثیر زیادی بر او گذاشت. دانشمندان حاضر در آنجا فناوری‌های نوآورانه بسیاری را معرفی کردند و استیو جابز علاقه بسیاری به GUI (رابط کاربری گرافیکی) پیدا کرد و تصمیم گرفت که برای تسهیل کار با Lisa، رابط خطی فرمانی خود را به آن تغییر دهد و بر روی آن موس سوار کند.

استیو جابز و خلق مکینتاش Macintosh

البته به خاطر بد اخلاقی و بی کفایتی مدیریتی، او از پروژه Lisa کنار زده شد. و او برای انتقام پروژه کوچک خودش به نام Macintosh را آغاز کرد، یک کامپیوتر کوچک و ارزان که ادعا می‌شد کار با آن به راحتی کار کردن با یک توستر است. در سال 1981 او رئیس پروژه مکینتاش شد و تصمیم گرفت که نسخه کوچکتر و ارزانتری از Lisa به همراه موس و رابط کاربری گرافیکی دارای فولدر و منو و موس را بسازد.

استیو جابز

سه سال بعد از مشکلات بسیاری، Macintosh خلق شد. استیو جابز گروهی از باهوش‎ترین مهندسان را گرد هم آورد که با هم در رقابت با Apple II و Lisa می‌پرداختند. و بعد از مشکلات جدی که برای Apple به وجود آمد، تمام چشم امید شرکت بر Macintosh دوخته شد.

استیو جابز شرکت Apple را ترک کرد

در 21 ژانویه سال 1984 بعد از تبلیغ تلویزیونی خاطره انگیز اپل در جام بولینگ آن سال، استیو جابز مکینتاش را در جلسه سهامداران شرکت معرفی کرد. در چند ماه اول، این محصول موفقیت بسیاری را کسب کرد. البته در سال 1985 با وجود شدت فروش، استیو جابز به این موضوع بی توجه بود، این امر باعث افزایش تنش‌ها در شرکت به ویژه بین استیو جابز و جان اسکالی مدیر شرکت شد و با اینکه دوستان صمیمی بودند تا مدت‌ها با یکدیگر صحبت نمی‌کردند.

استیو جابز

بعد از آن استیو جابز سعی کرد که مدیران را قانع و اسکالی را از کار برکنار کند ولی در عوض آنها طرف اسکالی را گرفتند و استیو جابز را از سمت اجرایی عزل کردند، استیو جابز که حس طرد شدن می‌کرد، تمام سهام خود به جز یکی را فروخت و تصمیم گرفت که شرکت به هدف تحصیل ایجاد کند و علی رغم تهدیدهای اپل برای شکایت از این عمل او، NeXT را راه اندازی کرد.

سال‎های NeXT

استیو جابز سعی داشت که بالاترین استانداردها را در NeXt داشته باشد، او قصد داشت که سیستم عامل آن مبتنی بر قدرتمندترین سیستم عامل آن دوران یعنی UNIX بوده و در عین حال کاربردی آسان همچون Macintosh و با رابط کاربری گرافیکی آن باشد، و این تلاش‌ها در نهایت به خلق NeXT Cube در سال 1988 ختم شد.

استیو جابز

با وجود عالی بودن دستگاه NeXT Cube، ولی فروش خوبی نداشت. دانشگاه‌ها به دنبال یک کامپیوتر 3 هزار دلاری بودند و قیمت آن 10 هزار دلار بود. دو سال بعد NeXt Station عرضه شد که قیمت ارزان‎تری داشت ولی باز هم به موفقیت نرسید. به تدریج همکاران استیو جابز و حتی بزرگترین سرمایه گزار آن یعنی میلیاردر تکزاسی راس پیرت (Ross Perot) شرکت را ترک کردند. در سال 1993، NeXt از ادامه تولیدات دست کشید و با وجود ورشکستی‌ها استیو جابز تصمیم گرفت که کار را کنار بگذارد و توجه خود را به همسرش لارن و پسر کوچکش رید متمرکز کند.

Pixar

8 سال قبلتر در سال 1985 جرج لوکاس (George Lucas) برای تامین هزینه‌ی طلاقش شروع به فروش گرافیک‌های کامیپوتری شرکت Lucasfilm کرد. استیو جابز که در آن زمان سهام اپل خود را فروخته بود، تمام آنها را خریداری کرد. در سال 1986 او گروهی از دانشمندان کامپیوتر را برای همکاری با Pixar جمع آوری کرد، موسسان Pixar در آن زمان تصمیم داشتند که فیلم‌هایی با انیمیشن کامپیوتری بسازند. ولی برای به وقوع پیوستن رویایشان نیاز به کامپیوترهای قدرتمندی داشتند.

در پنج سال اول استیو جابز گرافیک‎های کامپیوتری را به ارتش و بیمارستان‌ها می‎فروخت . البته مانند Next این سخت افزارها نیز فروش کمی داشتند. این شرکت نرم افزارهای گرافیکی قدرتمندی نیز داشت که فیلم ‘Tin Toy‘ یکی از نمونه‌های ساخته شده با آن است که جایزه آکادمی سال 1989 را از آن خودش کرده بود.

استیو جابز

بعد از آن Pixar تبدیل به یک شرکت توسعه دهنده نرم افزار شد و هزینه خود را از تبلیغات‌های سه بعدی که می‌ساخت تامین می‌کرد. البته در سال 1991 وقتی که Pixar با Disney برای ساخت فیلم تمام انیمیشنی Toy Story قرار داد بست، همه چیز تغییر کرد. بعد از آمد و رفت‌ها و کشمکش‌های بسیار بین طرفین در نهایت در سال 1995 این انیمیشن کلید خورد و در نوامبر سال 1995، Toy Story با استقبال بسیاری روبرو شد و به سرعت ارزش سهامش افزایش یافت و استیو جابز که پول بسیار زیادی بر این سرگرمی خود صرف کرده بود، صاحب 80 درصد از سهام شرکت بود که ارزشی معادل 1.5 میلیارد دلار داشت که 5 برابر ارزش سهامش در سال 1980 بود.

استیو جابز

بازگشت استیو جابز به اپل

اوضاع در اپل چندان خوب پیش نمی‌رفت، اپل پول خوبی از Macintosh و پرینترهای لیزری‌اش در می‌آورد تا اینکه در سال 1995 مایکروسافت ویندوز 95 که نسخه‌ای کپی شده و رنگ و رو رفته از سیستم عامل Mac بود را منتشر کرد و به این صورت بود که فروش کامپیوترهای Macintosh کاهش یافت.

استیو جابز

در سال 1996 جیل آمیلو (Gil Amelio) رئیس اجرایی جدید اپل، اقدام به نجات شرکت کرد و تصمیم گرفت در عوض نوشتن یک سیستم عامل جدید از سیستم عامل NeXTSTEP استفاده کند، به این صورت آن را به قیمت 400 میلیون دلار از استیو جابز خریداری کرد. و در سال 1996 استیو جابز به شرکتی که تاسیس کرده بود بازگشت.

البته مدیریت آمیلو چندان طولانی نبود و اپل در اولین فصل سال 1997 هفتصد میلیون دلار را از دست داد. به این صورت بعد از 500 روز پر تنش در این شرکت آمیلو از کار بر کنار شد. در آگوست 1997 جابز در طی قراردادی با مایکروسافت 150 میلیون دلار بر Silicon Valley سرمایه گزاری کرد و یک ماه بعد در سپتامبر 1997، جابز رئیس اجرایی موقتی اپل شد.

زمان پیروزی بازنده‌ها فرا رسیده بود

بعد از گذر چند ماه پرکار و معرفی محصول عالی iMac در 1998، شرکت باور خود را به توانایی‌های استیو جابز بدست آوردند. ظاهر شفاف طراحی آن، صنعت کامپیوترهای شخصی را متحول کرد و در سال‎های بعد این پیشرفت‌ها ادامه داشت و iBook  به بازار آمد و در عرض سه سال، اپل جایگاه خود را در بازار فناوری بدست آورد.

در ژانویه 2000، استیو جابز دو تا از محصولاتش یعنی رابط کاربری گرافیکی جدیدش Aqua و نسل بعدی سیستم عامل‌ها یعنی MAC OS X را معرفی کرد. به این صورت مدیر اجرایی رسمی اپل شد و در عین حالی مدیریت Pixar را نیز بر عهده داشت. یک سال بعد این سیستم عامل عرضه شد و پس از آن هرساله آپدیتی از آن متنشر می‎شد تا اینکه در سال 2005، بعد از انتشار آخرین نسخه یعنی Mac OS X 10.4 Tiger به طور رسمی Mac OS به تاریخ پیوست.

استیو جابز

استراتژی Digital Hub

استیو جابز تصمیم گرفته بود که به راه‌هایی برای افزایش فروش کامپیوترها از دانش نرم افزاری شرکت استفاده کند. اولین گام او استفاده از چیزی به نام ‘desktop video’ برای فیلمبرداری و ویرایش شخصی فیلم‌ها بود. البته این ایده موفق نبود ولی از آن برای نوشتن نرم افرارهایی برای مدیاهای رایج آن دوران استفاده شد و به این صورت بود که استراتژی Digital Hub متولد شد و نرم افزار iDVD و iMovie و iTunes و iPhoto در سال 2004 و iWeb در سال 2006 منتتشر شد.

استیو جابز

سال 2001: استیو جابز و شاهکار اپل

در مارچ 2001 استیو جابز پیش از شروع کریسمس mp3 پلیر جدید اپل یعنی iPod را خلق کرد. در اکتبر 2001، این دستگاه جالب و کوچک به گروهی از خبرنگاران معرفی شد و با سر تیتر “1000 آهنگ در جیب شما”، در مطبوعات منتشر شد. ولی در آن زمان هیچ کس نمی‌دانست که این دستگاه می‌تواند چنین موفقیت عظیمی را برای شرکت به همراه داشته باشد.

استیو جابز

آیپاد ipod

در ابتدا این دستگاه‌ها تنها با Mac سازگار بودند، و از این رو افراد زیادی برای استفاده از آن بر ویندوز شروع به هک آن کرده بودند. و این بود که در ژوئیه سال 2002 iPodهای ویندوزی معرفی شدند. البته همچنان مجبور بود که از خط و مشی‌های موزیک پیروی کند و این بود که در سال 2003 برای افزایش فروش iPodها و قابل دانلود شدن موزیک‌ها، اپل iTunes Music Store را معرفی کرد. و در هفته اول توانست یک میلیون موزیک را به فروش برساند. و شش ماه بعد نسخه ویندوزی این نرم افزار نیز معرفی شد.

استیو جابز

با وجود تمامی این موفقیت‌ها اپل به تولیدات خود ادامه داد و iPad mini را تولید و با قیمت 249 دلار تقریبا 50 دلار ارزان‎تر از iPod به فروش رساند. و به دنبال آن در سال 2004، iPod shuffle با قیمت 99 دلار عرضه کرد و iPod nano و iPod Video به ترتیب در سال‎های 2005 و 2006 روانه بازار شدند و متعاقبا iTune Store بیش از یک میلیارد موزیک را به فروش رساند.

استیو جابز

تحول شرکت اپل

در ژوئن سال 2005، استیو جابز با اعلام تصمیم گیری برای استفاده از پلتفرم اینتل به جای میکروپردازنده‌های PowerPc همه را شگفت زده کرد. به این صورت Intel Macها عرضه شدند و قادر بودند هم Mac OS X و هم ویندوز را اجرا کنند. سیلی از استقبال‌‌ها به راه افتاد و در کمتر از یک سال تمامی Macها از اینتل استفاده می‌کردند.

استیو جابز

شرکت اپل

در سال 2003 که اپل به یکی از بزرگترین تولید کنندگان لوازم الکترونیک در کره‌ی زمین تبدیل شده بود، استیو جابز پروژه محرمانه‎ای برای ساخت یک تبلت را آغاز کرد ولی متوجه شد که از این تکنولوژی می‌تواند در یک تلفن انقلابی لمسی استفاده کند. به این صورت یکی از خاطره انگیزترین محصولات دوران کاری استیو جابز یعنی iPhone معرفی شد.

با عرضه این گوشی انقلابی در تکنولوژی رخ داد که کل شرکت اپل را تحت تاثیر خود قرار داد و نام شرکت از Apple Computer Inc به Apple Inc تغییر یافت و با وجود اهمیتی که Mac داشت ولی تمامی تمرکزها معطوف iPhone شده بود. در اولین عرضه این گوشی با قیمت 399 دلار 6 میلیون نسخه از آن به فروش رسید. و بعد از آن نسخه ارزا‎‎ن‌تر آن iPhone 3G روانه بازار شد. و در مارچ 2008، App Store و iphone SDK معرفی شد.

استیو جابز

بیماری استیو جابز

متاسفانه استیو جابز در درخشان‎ترین سال‌های کاری‌اش دچار سرطان شدیدی شد. در اواخر سال 2003 بیماری او که یک سرطان نادر بود شناخته شد و تنها راه برای درمان آن جراحی معرفی شده بود. ولی تا 9 ماه بعد او از جراحی سرباز می‎زد و به طب سوزنی و ملاقات با مرتاض‌ها می‌پرداخت. در سال 2004 او برای عمل جراحی موافقت کرد. تا پنج سال بعد از آن سالم به نظر می‎رسید و در سال 2005 در یک سخنرانی عمومی شرکت کرد.

در دسامبر 2008 اعلام شد که استیو جابز در سخنرانی Macworld 2009 حضور نخواهد داشت که در اصل سرطان او بازگشته بود. در آپریل 2009 او یک پیوند کبد انجام داد و در تابستان 2009 وضعیت جسمانی تقریبا بهتری داشت و مشتاقانه به انجام پروژه‌های محبوبش می‌پرداخت.

شروع دوره‌ی کامپیوترهای آینده

اپل ایده‌ی ساخت تبلت‌ها را از سر گرفت، و به این صورت iPad معرفی شد، بر خلاف انتظار همگان، در iPad از سیستم عامل Mac OS X استفاده نشد و iOS بر روی آن پایه گزاری شد. به این صورت iPad می‌توانست از گنجینه غنی از اپلیکیشن‌های iPhone بهره ببرد. هدف استیو جابز از ساخت iPad برپا کردن انقلابی در جایگزینی آنها با کامپیوترهای خانگی بود، او در سخنرانی خود کامپیوترها را با کامیون‌ها مقایسه کرد که با ظهور ماشین‌ها همچنان وجود دارند و به کارهای جزئی‌تر و تخصصی‌تری می‌پردازند.

استیو جابز

متاسفانه اوضاع جسمانی استیو جابز در سال 2010 بدتر شده بود و با اینکه در یک استراحت پزشکی بود، به خاطر اهمیتی که برای iPad و iOS قائل بود در سخنرانی‌های مارچ 2011 و ژوئن 2011 شرکت کرد و به معرفی iPad 2 و iCloud پرداخت. iCloud یکی دیگر از موفقیت‌های استراتژی Digital Hub بود که تلاش می‌کرد تا افراد را در اکوسیستم اپل حفظ کند و افراد بتوانند مدیاهای خود را بین Macها، iPhoneها، iPodها، iPadها و Apple TVهای خود سینک کنند. به این صورت استیو جابز ، iOS  را مهره کلیدی و عامل موفقیت‌های آینده اپل معرفی کرد.

میراث استیو جابز

در سال‌های پایانی عمرش، استیو جابز در تلاش بود تا مطمئن شود اپل می‌تواند بعد از او به موفقیت‌هایش ادامه دهد، او رئیس Yale School of Management را استخدام کرد تا دانشگاه اپل را تاسیس کند. استیو جابز در آخرین حضورش در مراسم عمومی، برنامه خود در مورد ساخت کالج اپل در کوپرتینو خبر داد که یک ساختمان دایره‌ای شکل عظیم الجثه است. به خاطر وضعیت جسمانی‌اش در 24 آگوست 2011 از مدیریت اپل استعفا داد.

استیو جابز

او همچنین میراث شخصی خود را نیز به جا گذاشت و در سال 2009 اولین اتوبیوگرافی خود را به کمک والتر ایساسکون منتشر کرد. همچنین آخرین روزهای عمرش را صرف ساخت قایق شخصی‌اش برای سفر به دور دنیا کرد ولی متاسفانه مرگ خیلی زود او را از پای در آورد و در 5 اکتبر 2011 در کنار خانواده‎اش فوت کرد. روز بعد از مرگ او iPhone 4S معرفی شد.